Alle har bruk for å beklage seg av og til, få utløp for frustrasjon og syte. Da er det greit å ha venner man stoler på, som gidder å lytte, som tar syting for det det er og kanskje kommer med noen motforestillinger. Av og til. Av og til. Ikke stadig vekk.

Noen ganger synes jeg det er ok å stille opp og la venner få bruke meg som punchbag eller søppelkurv. Noen ganger kan jeg bidra med motforestillinger eller trøst. Noen ganger, men ikke stadig vekk.

Hvis noen gjentatt vil ha meg med på noe som ikke er oppbyggelig, hvis noen til stadighet vil få utløp for sine innestengte frustrasjoner ved å gå løs på meg, kan jeg velge å ta et skritt tilbake og avstå fra å delta.
Det er lov å si – jeg har ikke lyst til å snakke om dette nå.
Det er lov å si – hvis du trenger utløp for dårlig humør og frustrasjon må du gå et annet sted.
Det er lov å si – dette angår ikke meg, ta det opp med rette vedkommende.
Finn en annen klagemur.  Ikke ødelegg min dag.

Ég kom til Íslands 1975, akkúrat tímanlega til að upplifa kvennafrídaginn 24. oktober. Það var merkilegur dagur og vakti mikla athygli víða um heim. A potent statement.
Nú, 30 árum síðar, eru konur enn í sömu sporum.
Og nú á að halda annan “kvennafrídag”, allar konur út á götu til að ganga frá Skólavörðustíg og niður á Lækjartorg. Cover-version af einhverju sem var flott fyrir 30 árum.
Nei takk, mér finnst það fyrir neðan mína og annara kvenna virðingu.
Tími kröfuganganna er liðinn, 30 ára saga sýnir að það þýðir ekki að gera kröfur.

Sagan sýnir að frelsi og jafnrétti er ekkert sem hægt er að krefjast, ekkert sem þú vonar/biður/krefst að einhverjir aðrir (karlmenn??) gefi þér.
Frelsi og jafnrétti verða konur að SÆKJA. Sækja, með tilheyrandi fórnum, óþægindum, þjáningu, staðfestu – kannski með valdi.
Við gerum það ekki með því að labba frá Skólavörðustíg niður á Lækjartorg.

Til hvers að SÝNA samstöðu á 30 ára fresti. Er ekki kominn tími til að NOTA samstöðuna?

Gísli Sigurðsson íslenskufræðingur sagði mér einu sinni ágætan brandara. Hann var um þegar aðildarlönd Sameinuðu þjóðanna ætluðu að heiðra fílinn með útgáfu skemmti- og fræðirita honum til vegsemdar. Þjóðverjar riðu á vaðið með stóran doðrant nefndan Das Leben des Elefantes – Erster Teil. Frakkar sömdu L´amour d´Éléphant. Bretar gáfu út How I shot my first Elephant. Bandaríkjamenn lögðu fram How to make Elephants bigger and better. Danir gáfu út Elefanten på 31 forskellige måder – en kogebog. Svíar komu með Elefanten och dens Sociala Problem. Framlag norðmanna var Norge og vi nordmenn. Frá Íslandi komu Þættir af sérkennilegum fílum.

Mér datt þessi saga í hug í morgunn yfir blöðunum þegar ég sá að hinn sérkennilegi fíll Bobby Fischer væri orðinn íslendingur. Fréttin þakti hálfa forsíðu blaðs allra landsmanna undir stríðsfyrirsögn og aðalleiðari blaðsins tók málið fyrir. Allur þessi hasar í kringum þennan sérkennilega fíl kemur mér ákaflega íslenskt fyrir sjónir.

Hvað er málið með þennan mann? Hvað hefur hann gert til að verðskulda að löggjafarþing íslendinga komi saman og leggi heiður sinn og starfskrafta í að setja sérstakar reglur í hans þágu? Að dæma af þeim fáum orðum sem ég hef heyrt hann segja er hann óvenjulega sjálfhverfur, tillitslaus, fordómafullur og arrogant. Gengur kannski ekki alveg heill til skógar?

Mér finnst það samt mjög athyglisverð leið sem Alþingi hefur fundið þarna til að aðstoða og jafnvel frelsa samviskufanga úti í heimi. Nú bið ég spennt eftir framhaldinu.

Ég legg til að menn beiti sér næst af jafnmiklum íslenskum dugnaði í máli Aung San Suu Kyi friðarverðlaunahafa. Ég er næstum því sannfærð um að hennar málstaður sé jafngóður og Bobby Fischer. Hún er að vísu laus úr 6 ára stofufangelsi, en býr enn við mjög skertu ferðafrelsi og mannréttindum. Ef hún fengi íslenskan ríkisborgararétt gæti hún hugsanlega ferðast frjálst um heiminn og lagt góðum málum lið.
Ef hún vildi þiggja íslenskt ríkisfang yrði það landi og þjóð til mikils sóma. Og þjóðin ætti allt í einu 2 Nobelsverðlaunahafa ..

Áfram Ísland!

Takako er død. Hun er den første av mine nære venner som drar.
Jeg ble bedt om å holde minnetale om henne i kirken under begravelsen. Hun bad om det selv. Det er ikke vanlig på Island, og prest og pårørende var litt betenkte til hele opplegget.
Jeg synes det var spesielt at hun skulle ha brukt noen av sine aller siste krefter på å be om dette. Jeg slo til med dette. Jeg tror hun ville likt det.

Jeg synes det setter livets uforutsigbarhet i perspektiv. Her er en japaner født i et tettsted i Asia, og en nordmann født på en liten øy utenfor norskekysten 10 år senere. Og her står nordmannen og holder minnetale om japaneren i en katedral på Island! Kan det bli mer surrealistisk enn det?
Livet er vel helt enkelt surrealistisk, like godt å innse det først som sist. Den som prøver å finne en logikk, vær så god bli gal.
Og hvorfor skal det absolutt være en logikk? Hvorfor bruker mennesker tid på å lete etter skulte sammenhenger og skjebnetråder. Hvorfor prøver vi med alle midler å se inn i fremtiden og forutsi hvordan det vil gå? Går det ikke an å leve uten å måtte forestille seg at vi er på en forhåndsbestilt pakketur uten å få overlevert dagsprogrammet? Hvem er reiseoperatør? Gud? Eller skjebnen? Stjernene?
Kanskje vi ganske enkelt er på blåtur. På loffen.
Mange liker å pakke sekken og dra på ferie uten noen forhåndsbestilling. Vi drar der vi får lyst til. Vi finner vel altids et sted å overnatte, under en trapp eller noe… Vi får ta det som det kommer.
En sånn reise er livet. Vi får ta det som det kommer.
Er du født på Askøy og oppvokst med basarer i bedehuset og søndagsturer over Øvre-Kleppe kan du likevel komme til å stå i Islands hovedkirke og holde minnetale over en japansk venninne.

Ég hef lifað vernduðu lífi. Ég þekki samt nógu marga sem hafa þurft að þola ýmis áföll. Sem hafa fæðst með galla eða sjúkdóma, eða lent í eyðileggjandi slysum og lifa í dag í líkömum sem ekki virka eins og þeir eiga að gera. Sem jafnvel þjást 24 x 7 vegna sjúkdóma eða galla sem örlögin hafa lagt á þau. Eða sem horfa upp á börnin sín þjást og ganga inn í óvissa framtíð vegna þess að líkamar þeirra virka ekki eins og þeir “eiga” að gera.